Wat is het verschil tussen Hoger Beroepsonderwijs, HBO5 en Graduaat?

Voor september 2019 werden alle graduaatsopleidingen in Vlaanderen HBO5-opleidingen genoemd. HBO5 staat voluit voor Hoger Beroepsonderwijs 5. Deze ‘5’ verwijst naar het niveau in de Vlaamse kwalificatiestructuur. Deze opleidingen behoren tot het hoger onderwijs en situeren zich tussen het secundair onderwijs (niveau 4) en de professionele of academische bachelor (niveau 6).

De naam HBO5 wordt nu enkel nog gebruikt voor de opleiding Verpleegkunde die drie jaar duurt. HBO5-Verpleegkunde studeer je voltijds in het secundair onderwijs in samenwerking met een hogeschool.

Vanaf 1 september 2019 spreekt men niet langer van HBO5-opleidingen, maar wel van graduaatsopleidingen. Deze opleidingen worden volledig door de hogeschool georganiseerd. Cursisten zijn volwaardige hogeschoolstudenten en krijgen toegang tot studietoelagen en studentenvoorzieningen.

Je vindt een overzicht van al de graduaatsopleidingen via de website Onderwijskiezer.

Opgelet: in Nederland wordt de term Hoger Beroepsonderwijs gebruikt voor opleidingen die in Vlaanderen overeenkomen met de professionele bachelors (niveau 6).

Kan ik me met een buitenlands diploma secundair onderwijs inschrijven in het hoger onderwijs?

De onderwijsinstelling is zelf bevoegd om de waarde van jouw buitenlands diploma te bepalen. De school beslist zelf of je een bepaalde opleiding kan volgen en eventuele voorwaarden.  Informeer dus eerst bij de onderwijsinstelling zelf. Vraagt de school een gelijkwaardigheidsbewijs? Dat kan je aanvragen bij NARIC Vlaanderen.

Heb je vragen over hoger onderwijs in België?

Stel je vraag online aan Leerwinkel Brussel.

Kom je liever persoonlijk langs? Maak dan een afspraak.

Kan ik 's avonds een opleiding in het hoger onderwijs volgen?

Ja. Verschillende scholen en universiteiten hebben opties om een opleiding te volgen in avond- of afstandsonderwijs.

Bekijk het aanbod van deze scholen in Brussel:

Odisee Hogeschool: https://www.odisee.be/nl/afstandsonderwijs

Erasmushogeschool: https://www.erasmushogeschool.be/nl/werken-en-studeren

VUB: http://www.vub.ac.be/werken-studeren/#opleidingsaanbod

KU Leuven: https://www.kuleuven.be/studentenvoorzieningen/werkstudenten

Wat kan ik studeren in het hoger onderwijs?

Filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=0zXsvOM1aJE

Heb je een diploma van het secundair onderwijs? Dan kan je kiezen uit deze drie opties in het hoger onderwijs.

Graduaat (het vroegere HBO5):

  • tussen het secundair onderwijs en de bachelors
  • in een hogeschool
  • duurt 1,5 tot 2 jaar
  • arbeidsmarkgericht: om te  gaan werken
  • veel plaats voor werkplekleren
  • aanvultraject mogelijk om een professionele bachelor te behalen
  • flexibel traject mogelijk: avond-, weekend- of afstandsonderwijs 

De naam HBO5 wordt enkel nog gebruikt voor de opleiding Verpleegkunde. De HBO5 Verpleegkunde studeer je aan een secundaire school die samenwerkt met een hogeschool. Deze opleiding duurt drie jaar.

Professionele bachelor:

  • tussen het graduaat en de master  
  • duurt 3jaar ( verpleegkunde 4 jaar)  
  • klaar voor de arbeidsmarkt
  • opties om verder te studeren: bachelor-na-bachelor, postgraduaat, schakeljaar om naar een master aan de universiteit te gaan

Academische bachelor:

  • tussen het graduaat en de master
  • aan de universiteit
  • duurt 3 jaar
  • klaar om master te starten (1 jaar of langer)
  • voorbereidingsprogramma mogelijk om een andere master te volgen

Waar vind ik het volledige Nederlandstalige onderwijsaanbod?

Het volledige Nederlandstalige aanbod in Brussel én Vlaanderen vind je op www.onderwijskiezer.be, een website gemaakt door het CLB (Centrum voor Leerlingenbegeleiding).

Wat is het verschil tussen professioneel gerichte en academisch gerichte bacheloropleidingen?

Tijdens een professioneel gerichte bacheloropleiding doe je de noodzakelijke kennis en vaardigheden op om een bepaald beroep (zoals verpleger of leraar) of groep van beroepen (bijvoorbeeld in het sociaal werk) uit te oefenen.

  • drie jaar
  • klaar voor de arbeidsmarkt
  • bachelor-na-bachelor mogelijk
  • via schakelprogramma masteropleiding mogelijk

Tijdens een academisch gerichte bacheloropleiding doe je de noodzakelijke kennis en vaardigheden op om aan een masteropleiding te beginnen. Een masteropleiding duurt minimum een jaar maar kan ook twee of meer jaren duren. Je start dus aan een academische opleiding met de intentie om minstens vier jaar te studeren..

  • drie jaar
  • klaar voor masteropleiding

Op onderwijskiezer vind je een schema waarin de verschillen tussen een professionele en academische bacheloropleidingen worden weergegeven.

Wat zijn studiepunten?

Elk vak in het hoger onderwijs (hogeschool en universiteit) wordt uitgedrukt in studiepunten (ook wel ECTS of credits genaamd*). Hoe meer studiepunten een vak heeft, hoe meer tijd je hiermee zal bezig zijn.

1 studiepunt komt overeen met ongeveer 25 tot 30 uur studietijd. Studietijd omvat de lessen (colleges), practica, voorbereidingen en ook zelfstudie.

  • Voorbeeld 1: het vak 'Recht' uit een bacheloropleiding is 6 studiepunten.

In studietijd is dit ongeveer 150 uren (6 studiepunten x 25 uur). Je hebt bijvoorbeeld 50 uur aan lessen en praktijkoefeningen (gemiddeld 2 à 4 uur per week).

Dit betekent dat je voor het vak 'Recht' ongeveer nog 100 uur (150 - 50 uur les) zelf moet studeren.

  • Voorbeeld 2: het vak 'Kwantitatieve methoden' uit een bacheloropleiding is 4 studiepunten.

In studietijd is dit ongeveer 100 uur (4 studiepunten x 25 uur). Je hebt bijvoorbeeld 45 uur aan lessen en praktijkoefeningen (gemiddeld 2 à 4 uur per week).

Dit betekent dat je voor het vak 'Kwantitatieve methoden' ongeveer nog 55 uur (100 - 45 uur) zelf moet studeren.

In een voltijds programma leg je 60 studiepunten per jaar af. Een graduaatsopleiding telt doorgaans 120 studiepunten, dus dat betekent dat je na 2 jaar je diploma kan behalen.

Een professionele bachelor is 180 studiepunten, en duurt 3 jaar.

Een academische bachelor 180 studiepunten en een masteropleiding maximaal 120 studiepunten. Met deze opleiding ben je 4 à 5 jaar bezig.

* De Engelse benaming voor studiepunt is Credit, of voluit European Credit Transfert System (ECTS).  Dit studiepuntensysteem is in heel Europa hetzelfde, en maakt het gemakkelijk om op uitwisseling te gaan.

Op de ECTS-fiche van een bepaalde opleiding kan je exact zien hoe de studiepunten verdeeld zijn over de vakken.

Hoeveel kost studeren in het hoger onderwijs?

Het inschrijvingsgeld bij hogescholen en universiteiten bestaat uit twee delen:
- een vaste kost
- een variabel gedeelte afhankelijk van het aantal studiepunten waarvoor je inschrijft. Een standaardtraject is 60 studiepunten per academiejaar.

Het inschrijvingsgeld van het academiejaar 2020-2021 (graduaatsopleidingen, professionele bachelors,  academische bachelors en masters):
Vast gedeelte: € 242,8 / Variabel gedeelte: € 11,6 per studiepunt

Voorbeeld 1: Ik start een standaardtraject aan de hogeschool/universiteit. Ik betaal een vaste kost + een variabele kost voor 60 studiepunten. Dus: € 242,8 + € 696 (60 x € 11,6). Het inschrijvingsgeld is € 938,8.

Voorbeeld 2: Ik wil minder vakken volgen. Ik schrijf me in voor 40 studiepunten. Dus: €  242,8 + € 464 (40 x € 11,6). Het inschrijvingsgeld is € 706,8.

Krijg je een studietoelage van de Vlaamse Overheid? Dan betaal je alleen het inschrijvingsgeld: € 110,8. Meer info vind je onder de vraag ‘Wat zijn studietoelagen?’.
Als je net geen studietoelage krijgt, ben je een ‘bijna-beursstudent’. Voor deze studenten blijft het vaste gedeelte € 242,8. Het variabele gedeelte wordt dan wel € 4,2 per studiepunt in plaats van € 11,6 per studiepunt.

Let op: je moet ook cursusgeld betalen. Dat is voor kopieën, cursussen of boeken.

Nog vragen? Kijk dan zeker ook eens op de website centen voor studenten of neem contact op met de dienst studiefinanciering van de hogeschool of universiteit waar je gaat studeren.

Kan ik zonder diploma secundair onderwijs starten in het hoger onderwijs?

Meestal heb je een diploma secundair onderwijs nodig. Dat is de basisvoorwaarde om te studeren in het hoger onderwijs (voor graduaten en bacheloropleidingen).

Als je geen diploma secundair onderwijs hebt, beslist de hogeschool of universiteit of je kan starten in het hoger onderwijs. Een hogeschool of universiteit legt afwijkende toelatingsvoorwaarden vast in het onderwijsreglement. Soms moet je een toelatingsassessment doen, dat kan bijvoorbeeld een test begrijpend lezen zijn of een gesprek waarin je je studiekeuze motiveert. Voor meer informatie neem je contact op met de hogeschool of universiteit waar je wil studeren.

Voor meer algemene informatie kan je terecht op de website van Onderwijs Vlaanderen.

Voor meer informatie over het toelatingsonderzoek voor graduaatsopleidingen kan je terecht op de website toelatingsonderzoek.be.

 

Welk taalniveau vraagt het hoger onderwijs?

De hogeschool of universiteit bepaalt zelf welk minimum taalniveau er verwacht wordt. Vaak is dit voor graduaatsopleidingen 2.4 (ERK-niveau B1) en voor bacheloropleidingen 3.2 (ERK-niveau B2). Dit  kan verschillen, afhankelijk van instelling of studierichting.

Wat is leerkrediet?

Leerkrediet is een puntensysteem om je studiesucces op te volgen. Met dit systeem kan je niet oneindig blijven studeren zonder ook effectief te slagen. Je krijgt bij je start in het Vlaams hoger onderwijs (hogeschool of universiteit) 140 studiepunten. Als je je inschrijft, geef je een deel van deze punten af. Als je slaagt voor de vakken, krijg je de punten ook weer terug. Als je niet slaagt, verlies je de punten. Als je veel punten verliest (meestal over verschillende jaren) kan je je op een bepaald moment niet meer inschrijven. Meer informatie kan je vinden op de website van Onderwijs Vlaanderen. Wil je de exacte regels kennen?

Een goede studiekeuze is belangrijk. Natuurlijk zijn motivatie, je leercapaciteit en ondersteuning ook belangrijke factoren. Wil je hulp bij je studiekeuze? Wil je van studierichting veranderen? Kom naar Leerwinkel Brussel! Samen met jou zoeken we een goed alternatief.

Wat zijn studietoelagen?

Een studietoelage is een bedrag dat je krijgt van de Vlaamse overheid voor je studies in het hoger onderwijs.

Met de studietoelage helpt de Vlaamse overheid je financieel met je studies. Op basis van vier criteria bepaalt de overheid of je een studietoelage krijgt. Deze criteria zijn nationaliteit, gezinssituatie, inkomen en pedagogische voorwaarden.

Het bedrag van de studietoelage hangt af van de verblijfplaats van de student, het gezinsinkomen, het gezin, het studietraject en het studietoelagekrediet.

De bedragen voor studietoelagen voor schooljaar 2020-2021 liggen tussen 277,46 euro (minimumtoelage) en 2.577,14 euro (volledige toelage).

Je kan een aanvraag indienen en meer informatie nalezen op: www.studietoelagen.be.